Donderdag, 16 april 2026
Joanne's blog
“… Op vrijdag 2 oktober 1942 werd ik, als eerste van onze grote familie, door de ‘zwarte politie’ opgepakt. Samen met mijn vrouw Selien en ons zoontje Benny werd ik weggehaald uit ons huis aan de 2e Jan Steenstraat 57 in Amsterdam.
Via het Adema van Scheltemaplein werden we een dag later overgebracht naar Westerbork. Op 23 oktober volgde transport naar Polen. Na twee dagen stopte de trein in Kosel, vlak voor Auschwitz. Daar werden alle mannen tussen de vijftien en vijftig jaar uit de wagons gehaald. De trein met vrouwen, kinderen en ouderen reed door. Later hoorde ik dat mijn vrouw en zoontje op 26 oktober 1942 zijn vermoord …”
Uit: Voordat jullie het vergeten, van Samuel Vischschoonmaker
Lieve allemaal,
Sam was een neef van mijn opa Sluyser, een achterneef van mijn moeder. Dit klinkt als verre familie. Maar na de oorlog, waarin zovelen uit onze familie nooit meer terugkwamen, bestond “verre familie” eigenlijk niet meer. Iedereen die overbleef, hoorde dichtbij. Heel dichtbij. Voor mij was hij oom Sam. Een indrukwekkende man. Sterk, charmant, met een aanwezigheid die je niet kon negeren. Maar ook iemand die moeilijk benaderbaar was. En ik wilde zó graag alles van hem weten. Ik hoor zijn stem nog, zijn humor en zijn manier van vertellen.
Als kind voelde ik dat er iets zwaars in hem zat, al kon ik dat toen niet benoemen. Later probeerde ik hem beter te begrijpen, dichterbij te komen. Maar vragen stellen deed ik zelden. Van sommige dingen wist je gewoon: dit doet pijn.
En pijn was er. Onvoorstelbaar veel. Maar zijn drang om te blijven leven was groter. Hij had het vreselijkste van het vreselijkste meegemaakt. En toch was hij in staat om na de oorlog een nieuw leven op te bouwen. Niet omdat het makkelijk was, het was een dagelijkse strijd, maar omdat hij door moest. Hij werd vader van vier kinderen en maakte nog mee dat er kleinkinderen en achterkleinkinderen kwamen. Ledor Vador, van generatie op generatie. Op 8 december 2005 overleed hij, op 85-jarige leeftijd.
Afgelopen maandagavond en dinsdag was het Jom Hashoa en stonden Israël en de Joodse gemeenschappen over de hele wereld stil bij het grote verdriet. Met sirenes. In herinnering. Ik denk dan ook aan hem. Mijn lieve oom Sam. Aan wat verloren ging. Aan wat bleef. Aan wat is.
Jom Hashoa, opdat het nooit meer gebeurt. Juist daarom is het zo belangrijk dat we Israël hebben. Ons eigen land. Dit jaar voelt dit sterker dan ooit.
Een sjabbat met veel sjalom!
Liefs, Joanne
