Donderdag, 19 maart 2026
Joanne's blog
Lieve allemaal,
Afgelopen week was het twee jaar geleden dat mijn vader overleed. Ik mis hem nog iedere dag. Tegelijkertijd voel ik een diepe dankbaarheid dat hij (en ook mijn moeder, die vijf jaar geleden overleed) de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 en de oorlog daarna niet bewust heeft meegemaakt. Ik weet niet hoe hij ermee om zou zijn gegaan.
Israël was voor mijn ouders belangrijk; het was hun leven. Meer dan dertig jaar geleden verhuisden ze ernaartoe en ze zijn er ook begraven. Hun generatie heeft zo hard gewerkt aan een betere wereld! Hun moed, doorzettingskracht en hoop zijn iets wat wij, de generaties na hen, hebben meegekregen. Het maakt ons sterk en krachtig, juist nu, in deze moeilijke tijden.
De laatste jaren van mijn vader waren zwaar. Hij leed aan dementie en woonde in een verzorgingshuis. 7 oktober 2023 en wat daarna gebeurde, werden op zijn afdeling buiten de deur gehouden. Heel bewust werden er op de televisie alleen beelden van concerten getoond. Hij kan niets van de verschrikkingen hebben geweten. Toch was er blijkbaar iets wat hij had opgevangen.
Een van de vormen van Joodse rouw bij mannen is het laten staan van een baard. Vanaf 7 oktober 2023 mocht niemand mijn vader meer scheren. Voor het eerst in zijn leven liet hij een baard groeien, en met een mooie grijze baard is hij ook overleden. In zijn eigen verwarde wereld was dit zijn manier om met de situatie om te gaan.
Deze week, precies op de dag dat hij twee jaar geleden overleed, vond de brit mila, de besnijdenis van zijn derde achterkleinzoon plaats, de tweede die in Israël werd geboren. De ceremonie en de feestelijke maaltijd vonden plaats in het centrum van het land, dicht bij een schuilkelder, in een bescheiden kring. Door de regels rond de oorlog waren maximaal vijftig mensen toegestaan. Voor mij was de reis te ver, te onrustig en te lang onder deze omstandigheden. Dat was verdrietig, maar wat bij mij overheerste was dankbaarheid dat het juist op deze dag gebeurde. Van generatie op generatie. LeDor VaDor.
Een sjabbat met veel sjalom!
Liefs, Joanne
